Hc hÕi Phøng-vø ngày Chúa nhÆt
Samåc Tabor VIX
Châteaufort 03-04/9/99
L.m. Joseph VÛ Thái Hòa

 
Liturgie : chit t¿ tØ hai ch» Hy-låp leitos (công-c¶ng) và ergon (công-vic). Giáo H¶i dùng danh tØ Liturgie, thÜ©ng ÇÜ®c dÎch là phøng-vø, Ç chÌ các nghi thÙc th© phÜ®ng công-c¶ng cûa Giáo H¶i.

Thánh lÍ (messe) và Hy-lÍ tå Ön (eucharistie) cùng ÇÜ®c dùng Ç chÌ hai vic :

  • Tå Ön Chúa Cha vì mi s¿ Chúa Cha ban cho.
  • D¿ bàn tic L©i cûa Chúa và Mình Máu Thánh cûa Chúa Giêsu Kitô.
Hy-lÍ tå Ön có xuÃt-xÙ tØ B»a Tic-Ly næm xÜa. Trong B»a Tic-Ly này, Chúa Kitô, trܧc khi Çi chÎu cht, Çã lÆp phép Thánh Th.

Riêng trong tØ Hy-lÍ tå Ön Çã nh¡c ngay Çn Cûa lÍ hy-sinh cûa chính Con Chiên Thiên Chúa (Chúa Giêsu Kitô).

Hy-lÍ tå Ön có hai phÀn chính :

  •  Phøng-vø L©i Chúa : các tín h»u ÇÜ®c nuôi dܪng b¢ng L©i Chúa.
  • Phøng-vø Thánh-Th : các tín h»u ÇÜ®c nuôi dܪng b¢ng Mình và Máu Thánh cûa Chúa Giêsu Kitô.
Th© phÜ®ng Chúa Cha trong ThÀn-Khí và S¿-ThÆt.

DiÍn tin cûa Thánh lÍ:

  • Nghi-thÙc khai-måc.
  • PhÀn chính 1: Phøng-vø L©i Chúa.
  • PhÀn chính 2 : Phøng-vø Thánh-Th.
  • Nghi-thÙc kt lÍ.
Trܧc mi Thánh-lÍ ngày Chúa nhÆt, chuông nhà th© Ç°. Ting chuông này ÇÜ®c giáo-h¶i dùng Ç biu-tÜ®ng vic chính Chúa kêu m©i con cái cûa Ngài v d¿ Bàn Tic Thánh.
 
 

I. Nghi-thÙc khai-måc: (C¶ng Çoàn ÇÙng).

Linh-møc chû-t tip Çón tín-h»u nhÜ Chúa Cha tip Çón con cái cûa Ngài. Møc Çích cûa nghi thÙc khai måc là giúp cho các tín-h»u Çã tÆp hp ÇÜ®c hip thông v§i nhau và chuÄn bÎ tâm hÒn Ç nghe L©i Chúa cho nghiêm chÌnh và Ç cº hành thánh lÍ cho xÙng Çáng.

1- Ca nhÆp-lÍ: tÓt nhÃt là m¶t bài hát thích h®p v§i :

  • vic (Çoàn) linh-møc dâng lÍ Çang tØ cuÓi nhà th© (nÖi linh-møc tip Çón tín-h»u Çn th© phÜ®ng Chúa) tin lên bàn th©.
  • Ý nghïa cûa bài Phúc-âm.
  • MÀu nhim mùa phøng vø hay ngày lÍ.
2- L©i chào phøng-vø :

Linh-møc cùng toàn th c¶ng Çoàn làm dÃu thánh giá.
Linh-møc Chû-t : Chúa ª cùng anh chÎ em.
Tín-h»u: Và ª cùng Cha.

3- L©i tip Çón cûa linh-møc Chû-t :

NgÜ©i dÅn lÍ nên tránh nói trܧc các lÍ lë ra dành cho linh-møc Chû-t ª phÀn này.

4- Nghi-thÙc sám hÓi - kinh Cáo mình :

thú nhÆn thân-phÆn t¶i li cûa mình, xin c¶ng-Çoàn Dân Chúa cùng kêu nài Chúa Cha ban Ön tha-thÙ cho mình.

5- Kinh thÜÖng xót - hai :

  • kêu Çn tên Chúa Giêsu Kitô : nhìn nhÆn công Ön cÙu Ƕ cûa Ngài.
  • hÓi li, xin Chúa xót thÜÖng tha-thÙ.
6- Kinh Vinh Danh (le Cantique des anges) :

Vinh Danh Thiên Chúa trên tr©i, bình-an dܧi th cho ngÜ©i lòng ngay - l©i các thiên thÀn hát khi Chúa Con sinh ra.

Không hát kinh Vinh Danh trong mùa Chay và mùa Vng.

7- L©i nguyn nhÆp lÍ - 3 phÀn :

  • Linh-møc Chû-t m©i gi : Chúng ta hãy cÀu nguyn.
  • Thinh-l¥ng : thÀm dâng các nguyn riêng.
  • Linh-møc Chû-t Çc l©i nguyn. Tín-h»u cùng Çáp : Amen.


II. Phøng-vø L©i Chúa :

Phøng-vø L©i Chúa ngày Chúa nhÆt thÜ©ng có 3 bài Çc :

1. Bài Çc I ( trích tØ C¿u-ܧc ).

2. Thánh-vÎnh ñáp-ca ( trích tØ C¿u-ܧc ).

3. Bài Çc II ( trích tØ Tân-ܧc - thÜ các Tông-ÇÒ ho¥c sách Khäi Huyn ).
Riêng lÍ Phøc-sinh : Çc sách Tông-ÇÒ công-vø (k låi hoåt Ƕng cûa các Tông-ÇÒ sau khi Chúa Giêsu Kitô Çã cht và Çã sÓng låi).

4. Bài Çc III chính là bài Phúc-âm còn gi là Tin MØng - trích tØ 4 sách Phúc-âm trong Tân-ܧc.

5. Alleluia:
Chit t¿ :
allelu : hãy ca tøng, hãy ng®i khen.
Ia : Chúa.
ñc hay hát Alleluia trܧc khi tuyên Çc Phúc-âm: kêu gi Dân Chúa ca ng®i Chúa.

6. Tuyên Çc Phúc-âm - ÇÜa tic L©i cûa Chúa ra Bàn Tic thánh :
Chúa nói v§i con ngÜ©i: 'ñó là L©i Chúa.'
'Låy Chúa Kitô, ng®i khen Chúa.'(con ngÜ©i Çáp låi ting Chúa).

7. Bài giäng - chia sÈ L©i cûa Chúa : giáo-huÃn cûa giáo-h¶i qua vÎ Çåi-din (linh-møc hay phó-t).

8. Kinh Tin kính (ÇÙng) nói lên nim tin cûa cä giáo-h¶i. TÓt nhÃt lÃy bän kinh chính thÙc dùng trong phøng vø.

9. L©i nguyn tín-h»u hay l©i nguyn giáo-dân ( prière universelle ) có các nguyn theo thÙ-t¿ sau :

  • cÀu cho các nhu-cÀu cûa giáo-h¶i.
  • cÀu cho các ngÜ©i có trách-nhim Çåo và Ç©i.
  • cÀu cho nh"ng ngÜ©i Çang g¥p khó khæn, thº-thách.
  • cÀu cho c¶ng-Çoàn ÇÎa-phÜÖng.
  • nguyn có tính-cách th©i-s¿ ( nån-nhân thiên-tai, nån-nhân chin-tranh, ... ).
  • nguyn Ç¥c-bit.
  • thinh-l¥ng : nguyn riêng cûa mi ngÜ©i.
Riêng 4 nguyn ÇÀu, trong tinh-thÀn thông-hip v§i giáo-h¶i, cÀn nêu lên trܧc.

Khi dâng các nguyn trong phÀn này cûa Hy-lÍ tå Ön, chúng ta nhÆn thÃy các nét chung :

  • là cÀu cho ngÜ©i khác, không phäi cho riêng mình.
  • có trách-nhim chia sÈ v§i Dân cûa Chúa, không chÌ kêu nài Chúa làm ht mi s¿, phÀn mình không có dính-líu gì.
  • Nu l©i nguyn nói v§i Chúa, kt l©i nguyn b¢ng 'xin Chúa nhÆm l©i chúng con' ho¥c 'chúng con cÀu xin Chúa.'
  • Nu l©i nguyn kêu gi c¶ng-Çoàn h®p nguyn , kt l©i nguyn b¢ng 'chúng ta cùng cÀu nguyn.'
  • Vit l©i nguyn ng¡n gn, rõ ràng. Không phäi là bài giäng hay tóm-t¡t bài giäng.


III . Phøng-vø Thánh-Th - làm låi 4 cº-chÌ Chúa Giêsu Kitô Çã làm ª Bàn Tic-Ly :

  • cÀm lÃy bánh và rÜ®u.
  • tå Ön.
  • bÈ ra.
  • trao cho các môn-Ç.
1. Cûa lÍ vÆt-chÃt : linh-møc cÀm lÃy bánh và rÜ®u dâng lên, chúc tøng Chúa Cha.
  • bánh làm b¢ng b¶t mì, không dùng men.
  • RÜ®u làm tØ nho (tr¡ng ho¥c ÇÕ) t¿-nhiên, không pha tr¶n.
  • Hoa, nn, hÜÖng, tin hay hin-vÆt chia sÈ.
2. Kinh Tå Ön hay kinh Nguyn Thánh-Th (prière eucharistique)

Có 4 kinh Tå Ön chính (có 10 tÃt cä), thay Ç°i tùy trÜ©ng h®p.

  • L©i Chû-t m©i gi c¶ng-Çoàn hܧng v Chúa.
  • L©i Tin-tøng - mª ÇÀu kinh Tå Ön (préface) , thay Ç°i tùy trÜ©ng h®p, tùy ngày lÍ, mùa phøng vø : ThÜa v§i Chúa Cha. Nh¡c Çn ÷n CÙu-ñ¶. Cùng toàn tr©i ÇÃt ÇÒng thanh ca tøng Chúa.
  • Kinh Thánh, Thánh, Thánh : (cùng hát ngay - Hosanna).
  • Kinh khÄn cÀu (épiclèse) : xin Chúa Cha, nh© tác Ƕng cûa Chúa Thánh ThÀn Ç thánh hin bánh và rÜ®u, nghïa là làm trª thành Mình và Máu Chúa Kitô.
  • L©i truyn phép: 'TÃt cä các con cÀm lÃy mà æn,...TÃt cä các con cÀm lÃy mà uÓng,... mà nh§ Çn ThÀy.'
  • Kinh Tܪng-nim (Anamnèse) : 'ñây là mÀu-nhim ÇÙc tin. Låy Chúa, chúng con loan truyn vic Chúa ... låi Çn.'Tܪng-nim toàn b¶ công trình cÙu chu¶c cûa Chúa Kitô.
  • Kinh khÄn cÀu (2) : xin Chúa Cha, nh© tác Ƕng cûa Chúa Thánh ThÀn, Ç sau khi lãnh nhÆn Mình và Máu Chúa Kitô, các tín-h»u ÇÜ®c hip nhÃt trong H¶i Thánh, là thân th sÓng Ƕng cûa Chúa Kitô.
  • L©i chuyn cÀu (intercession) : cÀu cho giáo-sï ÇÎa-phÜÖng, kÈ cht, ngÜ©i sÓng, mi ngÜ©i có m¥t.
  • Vinh-tøng ca ( doxologie ) : 'Chính nh© ñÙc Kitô, cùng v§i ñÙc Kitô, ...'
3. Nghi-thÙc Hip-lÍ hay nghi-thÙc Rܧc-lÍ :
  • Kinh Låy Cha.
  • Ban cho nhau Bình-an cûa Chúa.
  • BÈ bánh: trong khi bÈ bánh c¶ng-Çoàn Çc hay hát Låy Chiên Thiên Chúa ñÃng xoá t¶i trÀn gian, xin thÜÖng xót ... ... ( hát kinh Chiên Thiên Chúa cho t§i khi bÈ bánh xong ).
  • Trao cho các môn-Ç: trao Mình và Máu Chúa cho các tín-h»u Çón nhÆn. Trong khi các tín-h»u rܧc Mình và Máu Chúa, nên Ç nhåc nhË, trang trng.
  • Ca Hip-lÍ - ngÒi Çc hay hát khi mi ngÜ©i Çã chÎu lÍ xong. Nu hát, nên chn các bài mi ngÜòi cùng hát chung, mang tâm tình v§i Chúa, cäm-tå Chúa. ñØng quên Chúa Çang ª v§i mình.


IV. Kt-lÍ : (ÇÙng)

  • L©i nguyn kt-lÍ cûa linh-møc chû-t.
  • Các thông-báo cûa c¶ng-Çoàn.
  • Ban phép lành nhân Danh Chúa Ba Ngôi (dÃu Thánh-giá).
  • Sai Çi sÓng và rao giäng.
  • Hát kt-lÍ : có th chn bài hát kính ñÙc MË hay các Thánh.



NHN XÉT :

1. Linh-møc nhân Danh Chúa cº-hành Hy-lÍ tå Ön : mª ÇÀu và kt lÍ b¢ng vic làm dÃu Thánh-giá.

2. Trong suÓt hai phÀn chính cûa Hy-lÍ tå Ön (phøng-vø L©i Chúa và phøng-vø Thánh-Th), cùng v§i Chúa Giêsu Kitô, cä giáo-h¶i cùng hܧng hoàn toàn v Chúa Cha. Không có ca tøng ñÙc mË hay các thánh.

3. Vì là Bàn tic Hy-lÍ tå Ön dâng lên Chúa Cha nên hai Bàn tic chính phäi ÇÜ®c tôn trng Ç¥c-bit , trang trí n°i bÆt hÖn các nÖi khác :

  • Bàn tic L©i Chúa (bøc Çc L©i Chúa, các bài Çc, Çáp ca) không ÇÜ®c dùng vào vic khác (nhÜ thông báo hay dÅn lÍ, ...).
  • Bàn tic Thánh-Th (bàn th© Ç¥t các cûa lÍ) không ÇÜ®c dùng vào vic khác (thông báo hay dÅn lÍ, ...).
  • 4. Các kinh nghi-thÙc trong thánh-lÍ phäi ÇÜ®c Çc hay hát theo bän chính-thÙc cûa giáo-h¶i trong tinh-thÀn hip-thông v§i cä dân Chúa. Hát hay Çc cùng lúc v§i diÍn-tin cûa nghi-thÙc. Có các kinh nghi-thÙc lÀn-lÜ®t sau Çây :
      • Kinh thÜÖng xót.
      • Kinh Vinh Danh.
      • Kinh Thánh, Thánh, Thánh.
      • ñây là mÀu-nhim ÇÙc tin.
      • Kinh Låy Cha.
      • Kinh Låy Chiên Thiên Chúa.


      5. Hy-lÍ tå Ön cÛng chính là lúc Thiên Chúa và Dân cûa Ngài ÇÓi thoåi v§i nhau :

      • L©i Chúa. ñó là L©i Chúa -------Tå Ön Chúa / Låy Chúa Kitô, ng®i khen Chúa.
      • L©i Chúa ( C¿u-ܧc ) -------------Thánh-vÎnh ñáp-ca.
      • Phúc-âm ( Tân-ܧc ) ------------- Kinh Tin kính / L©i nguyn tín-h»u.
      • L©i truyn phép ------------------- Låy Chúa, chúng con loan truyn ...
      • ------------- kinh Låy Cha.
      • ------------- Låy Chúa, con ch£ng Çáng ... ...
      • ------------- AMEN.


      6. Ý Giáo-h¶i :
      Giáo-h¶i muÓn cho các tín-h»u, nu không t¿ Çc ÇÜ®c L©i Chúa, cÛng ÇÜ®c nghe Çû trong các Hy-lÍ tå Ön. Do Çó giáo-h¶i chia lÎch phøng-vø thành các chu-kÿ ba næm. CÙ ht ba næm thì Çc vØa ht các bài Tin MØng chính.
      Chu-kÿ ba næm chia ra nhÜ sau :
      - Næm A : Çc Phúc-âm theo thánh Mát-thêu.
      - Næm B : Çc Phúc-âm theo thánh Mác-cô. Vì Tin mØng theo thánh Mác-cô ng¡n, không Çû cho cä næm, nên tØ chúa nhÆt thÙ 17 Çn chúa nhÆt thÙ 21 - mùa quanh næm, giáo-h¶i cho Çc Phúc-âm theo thánh Gioan .
      - Næm C : Çc Phúc-âm theo thánh Lu-ca.
      Riêng trong mùa Chay và mùa Phøc-sinh, giáo-h¶i cho Çc Phúc-âm theo thánh Gioan.

      7. Qui-t¡c chn các bài Çc :

      • Giáo-h¶i chn bài Phúc-âm trܧc.
      • D¿a vào bài Phúc-âm, giáo-h¶i chn bài Çc I ( C¿u-ܧc ).
      • Bài Çc II tÙc thÜ các thánh Tông-ÇÒ, thÜ©ng không d¿a theo bài Phúc-âm cÛng nhÜ bài C¿u-ܧc. ChÌ do muÓn cho các tín-h»u có dÎp ÇÜ®c nghe ÇÀy-Çû L©i Chúa. Trong m¶t sÓ trÜ©ng h®p, vì l do bác-ái møc-vø, bài Çc II ÇÜ®c phép không Çc.
      Riêng sau bài Çc I, có Thánh-vÎnh Çáp-ca (psaume responsoriel) hay ñáp-ca.
      ñáp-ca ÇÜ®c chn theo bài Çc I (C¿u-ܧc).